Stop diskriminaciji!

Povodom sramne presude pripadnicima pokreta „Obraz“

Koalicija protiv diskriminacije i partnerske organizacije smatraju da jučerašnja presuda pripadnicima pokreta „Obraz“ predstavlja dokaz da pripadnici diskriminisanih grupa u Srbiji nemaju pristup pravdi u slučajevima kada su napadnuti. Presuda predstavlja razlog za zabrinutost svih građana obzirom da se njome šalje jasna poruka da nasilje ne predstavlja opasnost za društvo.

Presuda prema kojoj je Mladen Obradović, kolovođa nasilja koje je bilo usmereno prema pripadnicima LGBT populacije i onima koji ih podržavaju dobio samo 2 od mogućih 12 godina zatvora, predstavlja svojevrsni poziv svakom nasilniku da i dalje širi mržnju i primenjuje nasilje prema onima koji su drugačijeg seksualnog opredeljenja. Ovom presudom država šalje jasnu poruku da je nasilje prema pripadnicama i pripadnicima (seksualnih) manjina dopustivo i neadekvatno kažnjivo.

U toku suđenja, advokati odbrane su tvrdili da ne postoje ljudska prava seksualnih manjina što dodatno širi prostor nasilja koje će po svemu sudeći i u buduće ostati nekažnjivo. Iznoseći odbranu, advokati osuđenih osporavali su Paradu ponosa, nazivali je pogrdnim imenima, dovodili u pitanje dozvolu za njeno održavanje, davali sopstvena mišljenja o homoseksualnoj orjentaciji, koristili najeksplicitniji govor mržnje i pozivanjem na pravoslavne vrednosti otvoreno blagosiljali nasilje. U zameni teza nasilnike su predstavili žrtvama, dok je jedan od advokata u završnoj reči rekao da bi više voleo da mu je sin „mrtav nego peder“.

Advokati odbrane su takođe optužili Tužilaštvo da vodi politički montiran sudski postupak, u kome je “ova pravoslavna omladina- žrtva koja će pasti zbog ulaska Srbije u EU“. Presuda koja je doneta, ukazuje upravo suprotno – pokazuje da država ne tretira jednako sve građane pred zakonom. Slično se može zaključiti i na osnovu presuda za slične napade kao što je napad na novinara Teofila Pančića, kada su napadači dobili samo 3 meseca zatvora.

Koalicija protiv diskriminacije podseća da je nakon Parade ponosa, od procenjenih 6.000 huligana uhapšeno samo 249. Od tog broja su neki pušteni, neki procesuirani, a retki su osuđeni. Oni koji su osuđeni, bili su optuženi za najrazličitija krivična dela iako je u skoro svim presudama izostavljen razlog napada na učesnike i policiju – a to je mržnja prema građanima Srbije zbog jednog njihovog ličnog svojstva. Parada ponosa je bila organizovana upravo kako bi se skrenula pažnja na nasilje i diskriminaciju i predstavljala je ustavno pravo na slobodu okupljanja koju imaju svi građani, udruženja, sindikati, političke partije.

Potpisane organizacije posebno osuđuju izjavu portparola Tužilaštva Tome Zorića, prema kojoj je Republičko javno tužilaštvo zadovoljno presudom i da se na nju neće žaliti. Očekujemo od Republičkog Tužioca da ovakvu odluku promeni, a od predstavnika vlasti da se jasno odrede prema presudi kojom se legitimiše nasilje na ulicama Srbije, naročito prema diskriminisanim grupama.

Koaliciju protiv diskriminacije čine: Centar za unapređivanje pravnih studija, Civil Rights Defenders, Labris – organizacija za lezbejska ljudska prava, Mreža odbora za ljudska prava (CHRIS network), Udruženje studenata sa hendikepom, Gayten LGBT, PRAXIS i Regionalni centar za manjine.

Saopštenju se pridružuju:

Žene u crnom

YUCOM- Komitet pravnika za ljudska prava

Inicijativa mladih za ljudska prava

Saopštenje KPD i partnerskih organizacija za ljudska prava povodom 8. aprila, Međunarodnog dana Roma

Osmi april, Međunarodni dan Roma, prilika je da još jednom istaknemo našu zabrinutost zbog izuzetno teškog položaja u kome se Romi i Romkinje u Srbiji danas nalaze. Ovaj datum želimo da obeležimo podsećanjem na činjenicu da su Romi i Romkinje zbog svoje etničke pripadnosti, vrlo često izloženi/e diskriminaciji, kršenju ljudskih prava i etnički motivisanim zločinima. Deklarativno zalaganje države nije praćeno istinskom političkom voljom i konkretnim merama koje su neophodne da bi se ova zabrinjavajuća situacija promenila.

Iako se gotovo u svim oblastima života susreću sa nejednakim tretmanom, nasiljem i isključivanjem, ovom prilikom naročitu pažnju želimo da skrenemo na tri problema koji ugrožavaju njihov život, povređuju dostojanstvo i onemogućuju integraciju čitave romske zajednice.

Nasilje nad Romima i Romkinjama

Široko rasprostranjeno antiromsko raspoloženje sve češće kulminira nasiljem nad Romima/kinjama, a praksa nekažnjavanja ovog nasilja ohrabruje učinioce da vrše najteža krivična dela. Naročito zabrinjava činjenica da se motiv učinioca, odnosno mržnja i netrpeljivost prema Romima/kinjama, pri kvalifikovanju ovih dela retko uzimaju u obzir.

Romi i Romkinje se zbog dikriminatorskog tretmana i sekundarne viktimizacije na koje nailaze u institucijama retko odlučuju da ove zločine prijave. Zločini uključuju fizičke napade na njih i njihove domove, uništavanje njihove imovine, ispisivanje rasističkih grafita i poruka, proterivanja i pretnje. Naročitu zabrinutost izražavamo zbog skorašnjih rasističkih zločina i incidenata usmerenih protiv Roma/kinja u Banatskom Karađorđevu, Zrenjaninu, Požegi, Čačku, Jabuci i Beogradu, ali i svim drugim slučajevima koji nisu bili predmet medijske pažnje. Kako bi se nasilje zaustavilo, neophodno je da učinioci svih zločina budu kažnjeni

Neophodno je oštro sankcionisati govor mržnje uperen protiv Roma/kinja u medijima, koji u značajnoj meri doprinosi eskalaciji nasilja generišući i učvršćujući negativne predrasude. Iskorenjivanje stereotipa o Romima/kinjama mora da bude izraz nedvosmislene opredeljenosti čitavog društva da se rasizam ni u jednom svom pojavnom obliku neće tolerisati.

Stanovanje i prinudna iseljenja

Izuzetno loši uslovi života u neformalnim romskim naseljima, prinudna iseljenja i segregacija naselja stvarnost su za Rome i Romkinje koji žive u skoro 600 neformalnih naselja u Srbiji. Bez mogućnosti da ostvare jedno od osnovnih prava – pravo na stanovanje, koje između ostalog uključuje i zakonom garantovanu sigurnost stambenog statusa, kuće od kvalitetnog materijala i prateću infrastrukturu, uskraćeno im je pravo da žive dostojanstveno i uživaju sva druga prava.

Prema zaključcima iz izveštaja organizacije Amnesti Internešenel (Amnesty International) država permanentno krši pravo na stanovanje Roma i Romkinja koji žive u neformalnim naseljima, iako joj to obaveze iz međunarodnih dokumenata koje je ratifikovala nalažu. U naročito teškom položaju su stanovnici/e onih naselja kojima prete prinudna iseljenja, posebno u Beogradu. Ta iseljenja dešavaju se protiv volje i bez konsultacija sa stanovništvom samih naselja, praćena su uništavanjem imovine, beskućništvom i smeštanjem iseljenih osoba u neadekvatne stambene objekte koji su najčešće geografski segregirani.

Zahtevamo od države da neodložno prestane sa prinudnim iseljenjima, garantuje sigurnost stambenog statusa, da zakonom reguliše iseljenja kako bi se omogućilo puno poštovanje međunarodnih standarda, te da pokaže ozbiljnu nameru da unapredi uslove života u neformalnim romskim naseljima.

Pravno nevidljiva lica

Veliki broj lica romske nacionalnosti u Srbiji nije upisano u matične knjige rođenih, što ih čini pravno nevidljivim. Usled odbijanja države da prizna ozbiljnost problema i izostanka adekvatnog zakonskog okvira, ovaj broj se stalno povećava. Pravo na pravni subjektivitet jedno je od osnovnih ljudskih prava garantovanih Ustavom i brojnim međunarodnim dokumentima koje je Srbija ratifikovala. Ono je preduslov za ostvarivanje svih drugih prava, poput prava na  zdravstvenu i socijalnu zaštitu, zapošljavanje, obrazovanje, itd. Na taj način pravno nevidljivim licima uskraćena je mogućnost da budu ravnopravni članovi društva i da jednako uživaju svoja prava.

Zahtevamo od države da hitno usvoji zakonsko rešenje koje će predvideti jednostavan i efikasan postupak koji bi pravno nevidljivim licima konačno omogućio priznavanje pravnog subjektiviteta.

Koalicija protiv diskriminacije i partnerske organizacije u svemu podržavaju zaključke i preporuke Komiteta za eliminaciju rasne diskriminacije Ujedinjenih nacija, Komiteta za ljudska prava Ujedinjenih nacija i Evropske komisije koji se odnose na položaj i prava Roma i Romkinja, i pozivaju državu da bez odlaganja postupi u skladu sa njima.

Koaliciju protiv diskriminacije čine: Centar za unapređivanje pravnih studija, Civil Rights Defenders, Labris – organizacija za lezbejska ljudska prava, Mreža odbora za ljudska prava (CHRIS network), Udruženje studenata sa hendikepom, Gayten LGBT, PRAXIS i Regionalni centar za manjine.

Saopštenju se pridružuju:

Žene u crnom

Komitet pravnika za ljudska prava

Inicijativa mladih za ljudska prava

Fond za humanitarno pravo

Poziv na seminar

Centar za unapređivanje pravnih studija i AIRE Centar iz Londona Vas pozivaju na seminar pod nazivom „Zabrana diskriminacije žena“, koji se organizuje u Medija centru u Beogradu, Terazije 3, 14. aprila 2011, u periodu od 10:00 do 14:00 časova.

Pozivno pismo

Program seminara

Molimo Vas da svoje prisustvo potvrdite na sledećoj internet adresi: cups@cups.rs

Biljana Braithwaite, AIRE centar

Dr. Saša Gajin, Centar za unapređivanje pravnih studija

Povodom osude župnika Jurčevića pred Opštinskim sudom u Rijeci

Koalicija protiv diskriminacije pozdravlja presudu Opštinskog suda u Rijeci po kojoj je župnik Franjo Jurčević osuđen na uslovnu kaznu od tri meseca zatvora zbog podsticanja na diskriminaciju tokom održavanja Parade ponosa u Beogradu 2010. godine. Ovakva presuda nedvosmisleno potvrđuje da se podsticanje diskriminacije i nasilja prema bilo kojoj društvenoj grupi ne sme tolerisati, te da će svaki govor mržnje biti sankcionisan.

Postupak protiv župnika iz Kastava kod Rijeke pokrenut je nakon što je on objavio tekst na svom blogu kojim je podržao nasilje u Beogradu za vreme održavanja Parade ponosa, osporio učesnicima parade pravo na okupljanje, te ih nazivao pogrdnim imenima. Župnik je u tekstu naveo da je održavanje Parade ponosa u Beogradu “dokaz da moralne nakaze i psihopate sve više ovladavaju sredstvima javnog saopštavanja, ulicama, ustanovama, gradovima…”, te da su “Beograđani pokazali šta misle o tim psihopatama”, kao i da mu je žao policajaca koji su nastradali, ali da su morali da se povuku i da dozvole “normalnima da s tim bolesnicima malo prodiskutuju”.

KPD smatra da ova presuda koja stiže iz Hrvatske, a na dvogodišnjicu usvajanja Zakona o zabrani diskriminacije u Narodnoj skupštini Republike Srbije, predstavlja ozbiljno podsećanje domaćim sudovima i drugim nezavisnim organima, da imaju pozitivnu obavezu da bez izuzetka štite prava pripadnika LGBT zajednice, posebno u kontekstu nedavnog  javno izraženog odustajanja od tužbe protiv mitropolita Amfilohija Radovića.

Podsećamo da je na osnovu pritužbe Labrisa i 25 građana i građanki Srbije, Poverenica za zaštitu ravnopravnosti početkom marta utvrdila da je mitropolit Radović koristio govor mržnje prema pripadnicima LGBT zajednice u periodu održavanja Parade ponosa 2010.godine, ali da se takođe samo par dana nakon objavljivanja ove svoje odluke javno odrekla prava na podnošenje tužbe protiv njega.

KPD ističe da se prema članu 13. Zakona o zabrani diskriminacije, govor mržnje mitropolita Radovića može po više osnova kvalifikovati kao težak oblik diskriminacije jer je učinjen putem javnih glasila (čl. 13. stav 3), ponovljen je više puta i u dužem vremenskom periodu (član 13. stav 6), podstakao je na mržnju i netrpeljivost (član 13. stav 1) i značajno je doprineo nastanku teških posledica za diskriminisane, druga lica i imovinu (član 13. stav 7), te zbog toga smatramo da upravo u ovom slučaju koji je gotovo identičan slučaju župnika Jurčevića, ima mesta podnošenju građanske tužbe.

Koaliciju protiv diskriminacije čine: Centar za unapređivanje pravnih studija, Civil Rights Defenders, NVO “PRAXIS”, Anti-trafiking centar, Mreža odbora za ljudska prava (CHRIS network), Udruženje studenata sa hendikepom, Gayten LGBT i Regionalni centar za manjine.

Optužni predlog (PDF)

Presuda (PDF)

Protest against statements of the State official’s given in the TV feature “Superfluous Citizens” broadcasted in the news program Dnevnik on the Radio Television of Serbia on 21 February 2011

Non-governmental sector has been drawing attention of the State for years to the need of urgent resolution of the issue of “legally invisible” persons in Serbia. So far, there has been no adequate legal reaction from the State in terms of adopting amendments to the existing laws in this field, which are in practise imprecise, incomplete and inefficient. The competent State bodies thus demonstrate that they are not ready and capable of assuming responsibility for providing protection and enjoyment of basic human rights and freedoms, guaranteed by the Constitution, for certain categories of population.

For the second year in a row, the need of resolving the issue of legally invisible persons has been pointed out by the European Commission in its Serbia Progress Report. Serbia has also been warned for many years about the hard position and social exclusion of these persons by other international organizations, primarily UN bodies, Council of Europe and the OSCE. In the second decade of the 21st century, Serbia is a European country where thousands of the poorest people, mainly Roma, are still outside the legal system of the country to which they belong.

The TV feature, broadcasted on the RTS, clearly shows that competent State officials insist on the standpoint that the existing legal framework is not an obstacle for subsequent registration of the “legally invisible” persons into birth registry books. Thus, they ignore the opinion of numerous non-governmental and expert organizations which have been pointing to the fact that “legally invisible” persons cannot meet the prescribed requirements for subsequent registration in birth registry books, and that refusal to adopt amendments to the existing laws in this field represents an act of indirect discrimination of the “legally invisible” persons, prohibited by the Constitution.

The Ministry of Public Administration and Local Self-Government itself, which is, in the first place, responsible for resolution of problems of “legally invisible” persons, has been denying for years that this problem in practice exists and that it is of systemic character, but claims it to be a mere incident. In accordance with this standpoint, the responsible Minister Markovic has also been persistently rejecting the possible legal solution to this problem which was offered to him a few years ago by the non-governmental sector. He has been refusing the dialogue with the non-governmental sector on this topic, and also refusing to offer some other, alternative systemic solution to the problem which would, in simple and efficient way, enable the “legally invisible” persons to subsequently register into the birth registry books.

We invite the State institutions to finally stop denying the fact that the problem of “legally invisible” persons in Serbia exists and we request that the competent State authorities, primarily the Government and the National Assembly of the Republic of Serbia, without delay legally regulate the procedure of subsequent registration into the birth registry books for this category of persons, as well as provide full enjoyment and protection of their other rights and freedoms.

TRANSCRIPT OF RTS TV FEATURE “SUPERFLUOUS CITIZENS”

Members of the Coalition against Discrimination are: NGO Praxis, the Center for Advanced Legal Studies, Civil Rights Defenders, Labris – Organization for Lesbian Human Rights, Anti-Trafficking Center, Network of Boards for Human Rights (CHRIS Network), Association of Students with Disabilities, Gayten LGBT and Regional Centre for Minorities.